Thuta Learning
ရှာဖွေရန်
IntermediateSecuritybeginner

Data Backup & 3-2-1 Rule

စိတ်လျှော့ပါ။ ဒီခန်းကို စာအုပ်လိုမဟုတ်ဘဲ စကားပြောသလိုပဲ၊ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပါမယ်။

ဒီခန်းပြီးရင် ဘာတတ်သွားမလဲ

  • Data Backup & 3-2-1 Rule ကို ကြောက်စရာမလိုအောင် နားလည်မယ်
  • လက်တွေ့ scenario ထဲမှာ ဒီ concept ကို ချက်ချင်း အသုံးချတတ်မယ်
  • ကိုယ်တိုင်နဲ့ တခြားသူများအတွက်ပါ security risk ကို ရှောင်တတ်အောင် လုပ်မယ်

ခဏလေး ဒီလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်

3-2-1 backup rule က: Copy **3** ခု data ရဲ့ (original + backup 2 ခု), storage medium **2** မျိုးမတူ (ဥပမာ external drive + cloud), location **1** ခုကို offsite ထားခြင်း (ဥပမာ cloud, ဒါမှမဟုတ် အခြားနေရာက physical drive) — ဒါဆို fire/theft/ransomware တစ်ခုတည်းက data အားလုံးကို ဆုံးရှုံးစေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ Backup ရှိရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး — restore process ကို ပုံမှန် test လုပ်ထားမှ backup က တကယ် အလုပ်ဖြစ်မယ်ဆိုတာ သိရပါမယ်။

လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်

Ransomware attack ဖြစ်ခံရရင် backup က file ပြန်ရဖို့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ် — ransom ပေးမယ့်အစား backup ကနေ restore လုပ်ရင် attacker ကို ငွေမပေးဘဲ file ပြန်ရနိုင်ပါတယ်။ Cloud backup (Google Drive, Dropbox) + external hard drive ကို ပေါင်းသုံးရင် 3-2-1 rule ကို လွယ်လွယ်ကူကူ ရောက်နိုင်ပါတယ်။

အတူတူ ကြည့်မယ်

text
3-2-1 Backup Rule
------------------
3 copies    → original + 2 backups
2 mediums   → e.g. external HDD + cloud storage
1 offsite   → e.g. cloud, or drive at a different location
You should see
3-2-1 backup rule ကို ကိုယ့်ဒေတာအတွက် plan ချနိုင်မည်။

၅ မိနစ် စမ်းကြည့်

ကိုယ့်ရဲ့ အရေးကြီးဆုံး file (photo, document) တွေအတွက် 3-2-1 rule ကို လက်တွေ့ ဘယ်လို implement လုပ်မလဲ ရေးကြည့်ပါ။

သတိလေးတစ်ချက်

Ransomware တချို့ (advanced) က connected backup drive ကိုပါ encrypt လုပ်ပစ်နိုင်ပါတယ် — offsite/offline backup တစ်ခု အနည်းဆုံး ထားသင့်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ လူအများမှားတတ်တယ်

  • Backup ကို device တစ်ခုတည်းပေါ်မှာပဲ ထားခြင်း (device ပျက်ရင် backup ပါ ပျောက်)
  • Backup ကို restore test တစ်ခါမှ မလုပ်ဘူး — backup file corrupt ဖြစ်နေရင် ချိန်တန်မှသိတတ်ခြင်း

အခု ကိုယ်တိုင် စမ်းကြည့်

ကိုယ့်ရဲ့ အရေးကြီးဆုံး file (photo, document) တွေအတွက် 3-2-1 rule ကို လက်တွေ့ ဘယ်လို implement လုပ်မလဲ ရေးကြည့်ပါ။

You'll know it worked when: 3-2-1 backup rule ကို ကိုယ့်ဒေတာအတွက် plan ချနိုင်မည်။

Data Backup & 3-2-1 Rule | Thuta Learning