လေ့ကျင့်ခန်း — Query Operators နှင့် Aggregation Pipeline

စိတ်လျှော့ပါ။ ဒီခန်းကို စာအုပ်လိုမဟုတ်ဘဲ စကားပြောသလိုပဲ၊ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပါမယ်။

ခဏလေး ဒီလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်

ဒီလေ့ကျင့်ခန်းက Intermediate နှင့် Advanced chapter မှာ လေ့လာခဲ့တဲ့ query operators, indexes, aggregation framework အသိပညာကို ပေါင်းစပ်ပြီး ပိုခက်ခဲတဲ့ scenario များနဲ့ practice လုပ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ orders collection တစ်ခုကို အခြေခံပြီး comparison/logical operators, index creation, multi-stage aggregation pipeline များကို ကိုယ်တိုင် ရေးဖြေရမည်ဖြစ်သည်။ ဒီလေ့ကျင့်ခန်းအောင်မြင်ရင် MongoDB ရဲ့ core skill အားလုံးကို confidence ရှိရှိ အသုံးချနိုင်ပြီဆိုတာ သက်သေပြနိုင်ပါလိမ့်မယ်။

လေ့ကျင့်ခန်းများ

Task 1: orders collection ကို amount, status, customer, createdAt field ပါသော document ၅ ခု insertMany() ဖြင့် ထည့်ပါ။ Task 2: $or operator ကိုသုံးပြီး status: "pending" ဖြစ်သော် သို့မဟုတ် amount 100 ထက်ကြီးသော order များကို find() ဖြင့် ရှာပါ။ Task 3: customer field ပေါ်မှာ index တစ်ခု createIndex() ဖြင့် တည်ဆောက်ပါ။ Task 4: aggregation pipeline တစ်ခုရေးပြီး status: "completed" ဖြစ်သော order များကို customer အလိုက် စုစည်းကာ (group) customer တစ်ဦးစီ၏ စုစုပေါင်း amount ကို $sum ဖြင့် တွက်ချက်ပြီး amount အများဆုံးမှ အနည်းဆုံးသို့ sort လုပ်ပါ။

$or operator ပါဝင်သော compound query တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ ရေးပြီးဖြစ်သည်
customer field ပေါ်တွင် index တစ်ခု တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်
$match, $group, $sort ပါဝင်သော aggregation pipeline တစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ run လုပ်ပြီးဖြစ်သည်

Code နမူနာ

javascript

// Task 1: sample orders data insert လုပ်ပါ
db.orders.insertMany([
  { customer: "Zin Mar", amount: 150, status: "completed", createdAt: new Date("2026-08-01") },
  { customer: "Htet Htet", amount: 80, status: "pending", createdAt: new Date("2026-08-05") },
  { customer: "Zin Mar", amount: 220, status: "completed", createdAt: new Date("2026-08-10") },
  { customer: "Kyaw Kyaw", amount: 60, status: "pending", createdAt: new Date("2026-08-12") },
  { customer: "Htet Htet", amount: 300, status: "completed", createdAt: new Date("2026-08-15") }
])

// Task 2: $or operator ဖြင့် query ရေးပါ (ဒီနေရာမှာ ရေးပါ)


// Task 3: customer field ပေါ်မှာ index တည်ဆောက်ပါ (ဒီနေရာမှာ ရေးပါ)


// Task 4: customer အလိုက် completed order amount စုစည်းသော aggregation pipeline ရေးပါ (ဒီနေရာမှာ ရေးပါ)

You should see

Task 4 ပြီးသောအခါ { _id: "Htet Htet", total: 300 }, { _id: "Zin Mar", total: 370 } စသည်ဖြင့် customer တစ်ဦးစီ၏ completed order စုစုပေါင်း amount ကို sort လုပ်ထားသည့် document array ရရှိမည်။

၅ မိနစ် စမ်းကြည့်

Task 4 ရဲ့ pipeline ကို $project stage ထပ်ထည့်ပြီး total field ကိုသာ ပြသအောင် ၅ မိနစ်အတွင်း ပြင်ရေးကြည့်ပါ။

သတိလေးတစ်ချက်

Aggregation pipeline ရှုပ်ထွေးလာလေလေ stage တစ်ခုချင်းစီရဲ့ output ကို explain() သို့မဟုတ် stage အဆင့်လိုက် run ကြည့်ခြင်းဖြင့် debug လုပ်ခြင်းက အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။